(هم تکاملی)
تغییردرترکیب ژنثیکی یک گونه (یا گروه) ،در جواب به یک تغییر ژنتیکی در گونه دیگری میباشد.در یک نگاه اجمالی ممکن است اینطور تصور شود که، هم تکاملی، همه چیز را در بر می گیرد.این فرض ممکن است از این حقیقت که همه موجودات زنده باهم در تعاملند واحتمالأ تکاملشان به طرقی برهم تاثیر میگذارد نشأت گرفته باشد.
اصطلاح هم تکاملی، برای توصیف مواردی که دویا چند گونه بطور متقابل تکامل همدیگر را تحت تاثیر قرار میدهند استفاده میشود برای مثال یک تغییر تکاملی در مورفولوژی یک گیاه ممکن است مورفولوژی گیاهخواری که از آن گیاه تغذیه میکند را تحت تاثیر قرار دهد که در نتیجه تکامل ایندو تحت تاثیرهمدیگر قرار میگیرد.
احتمالأ زمانیکه گونه های مختلف برهمکنشهای اکولوژیکی نزدیکی با یکدیگر دارند، هم تکاملی رخ می دهد. این روابط اکولوژیکی عبارتند از :
1. شکارچی/شکار و انگل/میزبان
2. (Competitive ) 2.گونه های رقابتی
3. (Mutualistic)3.گونه های همزیست
هم تکاملی روشهای گوناگونی دارد.در برخی از موارد،کاملأ اختصاصی است.مثلأ بین دو فعالیت سلولی؛ کلرپلاست ومیتوکندری زمانی بصورت تک سلولی وآزاد زندگی می کردند،بعدأ وارد سیتوپلاسم سلولهای دیگر شدند.(مثالی از ) endosymbiosis پدیده
روش دیگر شامل برهمکنش رقابتی بین دو گونه ویژه می باشد.یک مثال خوب می باشد مطالعه روی
دوگونه از این سمندر که شدیدأ باهم رقابت می کنند.
(اگر میزان جمعیت هر گونه کاهش یابد،گونه دیگر جمعیتش افزایش می یابد) در اینجا هم یک برهمکنش دوجانبه بین دوگونه وجود دارد.
گیاهان وحشرات نمونه های کلاسیکی از هم تکاملی را نشان می دهند.بسیاری از گیاهان و گرده افشانهایشان کاملأ به هم وابسته ومنطبقند وروابطشان بسیار منحصر به فرد است وزیست شناسان این جوربودن را در نتیجه فرایند هم تکاملی میدانند.(coevolution)
:
(تکامل همگرا)
تکامل سازگار ساختارهای به ظاهر مشابه مثل بال پرندگان وحشرات،در گونه های نامرتبط ،که در معرض محیط های یکسان قرار دارند.(تکامل همگرا). دانشمندان علم سیستماتیک در تلاشند تا بوسیله بررسی شباهتهای بین موجودات زنده،ارتباطات تکاملی ایجاد کنند.اما متأسفانه، همه شباهتها از یک جد مشترک به ارث نمی رسند.اگر گونه ها دارای نقشهای اکولوژیکی وانتخاب طبیعی یکسان باشند، که به شکل سازگاریهای مشابه وقابل مقایسه درآمده باشد،هرچند از شاخه های تکاملی مختلفی باشند، ولی ممکن است شبیه به هم به نظر برسند.این را تکامل همگرا می نامند و تشابه در نتیجه همگرایی را آنالوگی گویند.
در علوم طبیعی ؛تکامل همگرا،به موجودات زنده ای که رابطه نزدیکی باهم ندارند،مربوط می شود که هر کدام مستقلأ صفات مشابهی کسب می کنند درحالیکه در اکوسیستم های جدا یا گاهأ مختلفی قرار می گیرند.
مثال:
: تکامل همگرا در مهره داران
تحت تنشها وفشارهای محیطی مشابه،ممکن است موجودات زنده ایکه به ظاهر شبیه یکدیگرند،ولی از اجداد مختلفی میباشند، پدیدار شوند.
همگرایی در فرم بدن مهره داران :
3- Parallel
* تکامل صفات مشابه در گروههای مختلف موجودات زنده.
* شبیه بودن به یا آنالوگ بودن با:ادعا شده است که تکامل جنینی نمونه ای از تکامل موازی گونه ها می باشد.
(تکامل همسو)Parallel evolution*
تکامل مستقل صفات مشابه می باشد که از یک نقطه اجدادی مشابه، در نتیجه محیط های یکسان یا فشارهای دیگرتکاملی شروع می شود.غالبأ این حالت در اجدادی که دارای ارتباط نزدیکی هستند می باشد، جایی که چندین گونه به طرق یکسان، به تنشهای محیطی، پاسخ مشابه می دهند.
* تکامل گروههایی که بطور جغرافیایی جدانشده اند ودارای شباهتهای فیزیکی هستند.یک مثال برجسته،شباهت بین پستانداران مارسوپیال استرالیا وپستانداران جفت دار،درجایی دیگر می باشد که هرچند مسیرهای تکاملی جداگانه ای دارند ولی فرمهای مشابه قابل توجهی دارند
( تکامل واگرا)
* فرایندی که طی آن یک گونه به دو یا چند زاده یا اشکال متفاوت درمی آید، همچنین روند ردیابی(دنبال کردن) دو یا چند گونه به عقب،برای رسیدن به یک جد مشترک را گویند.
* انبوهی از اختلافات بین گروهها،که می تواند منجر به تشکیل یک گونه جدید شود،که معمولأ در نتیجه انتشار گونه های یکسانی که با محیط های متفاوتی سازگار شده اند، می باشد. یعنی در این گونه جدید جهش های ویژه مفیدی ایجاد شده که منجر به انتخاب طبیعی آنها گردیده است.
* نوعی تغییر تکاملی ا ست که منجر به افزایش اختلافات مورفولوژیکی بین اجداد اولیه که به هم شبیه بودند، می شود.
روندی که طی آن دو گونه برای سازگاری بیشتر با محیطشان از صفاتی که از یک جد مشترک گرفته اند، دور می شوند.
به عنوان مثال اگر تنوع بین گونه های پرندگان را تصور کنیم؛اردکها ،مرغ مگس خوار،شتر مرغ و پنگوئن،همه از یک گونه پرنده اجدادی نشأت گرفته اند و تا این زمان،همه آنها به خاطر سازگار شدن با محیط های خاص خود، ویژگیهای خاصی یافته اند که در نهایت منجر به دور شدن آنها از همدیگر شده است.
تکامل واگرا می تواند برای تشخیص صفات، در بیولوژی ملکولی بکار برده شود،مثلأ از تکامل واگرا می توان برای ژنها و پروتئینها استفاده کرد،مثل توالی های نوکلئوتیدی و پروتئینی که از دو یا چند ژن همولوگ مشتق شده اند.هم ژنهای ارتولوگ(که نتیجه روند گونه زایی می باشند) و هم ژنهای پارالوگ (که نتیجه همانندسازی ژنی درون یک جمعیت می باشند) تکامل واگرا را نشان می دهند. ممکن است تکامل واگرا به علت دومی (ژنهای پارالوگ)، بین دو ژن در یک گونه رخ دهد.
